افرادی که ۱۰۰ سال عمر می‌کنند، معمولاً ویژگی شخصیتی مشترکی دارند

سال‌هاست دانشمندان تلاش می‌کنند راز عمر طولانی انسان را پیدا کنند. بیشتر پژوهش‌ها روی عواملی مانند تغذیه سالم، فعالیت بدنی، خواب کافی و روابط اجتماعی متمرکز بوده‌اند. اما اکنون نتایج مطالعه جدیدی نشان می‌دهد شخصیت افراد نیز ممکن است در پیری سالم نقش مهمی داشته باشد.

پژوهش در بخشی از جزیره ساردینیا ایتالیا انجام شد که به دلیل تعداد زیاد افراد صدساله، یکی از «مناطق آبی» جهان شناخته می‌شود. مناطق آبی به نقاطی از جهان گفته می‌شود که تعداد افراد ۹۰ یا ۱۰۰ ساله‌ی ساکن در آن‌ها، به‌طور غیرعادی زیاد است و مردم آن‌ها معمولاً سالم‌تر از میانگین جمعیت جهان پیر می‌شوند. پژوهشگران می‌خواستند بدانند آیا ویژگی‌های شخصیتی ممکن است یکی از دلایل سلامت بهتر و عمر طولانی‌تر مردم این منطقه باشد یا خیر.

دانشمندان می‌گویند شخصیت فقط تعیین نمی‌کند که فرد درون‌گرا یا برون‌گرا باشد. شخصیت بر نحوه فکر کردن، تصمیم گرفتن، روبه‌رو شدن با مشکلات و ارتباط با دیگران نیز اثر می‌گذارد. این ویژگی‌ها به مرور زمان عادت‌های روزانه افراد را شکل می‌دهند. برای مثال، بعضی افراد بیشتر به دنبال یادگیری، تجربه‌های جدید و حفظ ارتباط با دیگران هستند. همین رفتارها می‌تواند به سلامت بهتر در سال‌های سالمندی کمک کند. به گفته پژوهشگران، افرادی که راحت‌تر با مشکلات کنار می‌آیند و سبک زندگی فعال‌تری دارند، معمولاً سالم‌تر پیر می‌شوند.

همه شرکت‌کنندگان در آزمون‌های سلامت جسمی و روانی، پرسشنامه‌های سبک زندگی و مصاحبه‌های تخصصی شرکت کردند. همچنین ویژگی‌های شخصیتی آن‌ها براساس مدل «پنج عامل بزرگ شخصیت» ارزیابی شد.

افراد ساکن منطقه آبی از نظر سلامت کلی تفاوت چشمگیری با سایر شرکت‌کنندگان نداشتند. اما آن‌ها در ویژگی شخصیتی «گشودگی به تجربه» امتیاز بسیار بالاتری گرفتند. این ویژگی به معنی کنجکاوی، علاقه به یادگیری، پذیرش ایده‌های جدید و تمایل به امتحان کردن تجربه‌های تازه است. به بیان ساده، این افراد معمولاً ذهن بازتری داشتند و از یاد گرفتن چیزهای جدید لذت می‌بردند.

پژوهشگران دریافتند ساکنان منطقه آبی بهتر از دیگران با مشکلات زندگی کنار می‌آیند. آن‌ها احساسات خود را نیز بهتر مدیریت می‌کنند. این افراد زمان بیشتری را به فعالیت‌های اوقات فراغت اختصاص می‌دهند. مطالعه، پیاده‌روی، باغبانی، کارهای هنری و یادگیری مهارت‌های جدید از جمله این فعالیت‌هاست. چنین کارهایی هم مغز را فعال نگه می‌دارد و هم به حفظ سلامت جسم کمک می‌کند.

وقتی پژوهشگران تمام افراد را با هم بررسی کردند، چند الگوی مهم به دست آمد. افرادی که در ویژگی گشودگی به تجربه امتیاز بالاتری داشتند، معمولاً از سلامت روان بهتری برخوردار بودند و وقت بیشتری را صرف سرگرمی‌ها و علایق خود می‌کردند. افرادی که وظیفه‌شناسی بیشتری داشتند، رضایت بیشتری از زندگی گزارش کردند و بهتر از دیگران با مشکلات کنار می‌آمدند. درمقابل، افرادی که در ویژگی روان‌رنجوری امتیاز بالاتری داشتند، معمولاً کیفیت زندگی پایین‌تری را تجربه می‌کردند.

شخصیت به‌طور مستقیم عمر انسان را افزایش نمی‌دهد، اما می‌تواند شیوه زندگی او را تغییر دهد. برای مثال، فردی که کنجکاو است و از یادگیری لذت می‌برد، احتمال بیشتری دارد که ورزش کند، سرگرمی‌های مختلف داشته باشد، روابط اجتماعی خود را حفظ کند و در سنین بالا نیز از نظر ذهنی و جسمی فعال بماند. همین رفتارها در بلندمدت احتمال پیر شدن سالم را افزایش می‌دهد.

درنهایت می‌‌توان گفت راز رسیدن به ۱۰۰ سالگی احتمالاً فقط در رژیم غذایی یا ورزش خلاصه نمی‌شود. کنجکاوی، ذهن باز، علاقه به یادگیری و حفظ فعالیت ذهنی و اجتماعی نیز ممکن است از ویژگی‌های مشترک بسیاری از افرادی باشد که زندگی طولانی‌تر و سالم‌تری دارند.

نتایج پژوهش در نشریه International Journal of Applied Positive Psychology منتشر شده است.